mysterious
05-18-2009, 08:34 PM
Bir gökadadaki yıldızlararası bulutların çekimsel çökmesiyle yeni yıldızlar oluşur.Onların evrim hızlarını başlangıçtaki kütleleri belirler..Bir yıldızın merkezinde bulunan hidrojenlerin helyuma dönüşmesi sonucunda büyük bir kütle E=mc2 bağıntısına göre enerjiye dönüşmektedir.Yıldızın ilerleyen evresinde merkezde ki parçacık sayısı hızla azalmaktadır.Dolayısıyla çekirdekteki hidrostatik denge bozulur ve çekirdek büzülmeye başlar; sıcaklık ve yoğunluk artar.Nükleer tepkimeler artar merkez bölge içe doğru çökerken dış katmanlar genişlemeye başlar.Bu evre yıldızın süperdev aşamasıdır.Buraya kadar anlatılanlar tüm yıldızların evrimleri boyunca hemen hemen aynıdır ancak bundan sonraki süreç yıldızların başlangıç kütlelerine göre farklılık göstermektedir.
Yıldızların Ölümü
Yıldız Kütlesi
Çökme Biçimi
Yarıçapın Büyüklüğü (km)
Yoğunluk (g/cm3)
Son Ürün
Myıldız < 1 Mgüneş
Yavaş çekimsel çökme
---
---
Kahverengi veya Siyah Cüce
1 Mgüneş ile ~5 Mgüneş arası
Yavaş çekirdek çökmesi
7000
107
Beyaz Cüce
~5 Mgüneş ile 15 Mgüneş arası
Hızlı çekirdek çökmesi
20
3 x 1014
Nötron Yıldızı
Mgüneş > 15 Mgüneş
Çok hızlı çekirdek çökme
4
1016
Kara Delik
II. TÜR SÜPERNOVA PATLAMALARI: Kütleleri 8 Güneş kütlesinden daha büyük olan yıldızlara büyük kütleli yıldızlar denir.Bu yıldızların evrimleri çok hızlıdır.Yıldızın çekirdeğindeki madde sonunda tamamen demire dönüşür.Bu yıldızlarda merkezden yüzeye doğru farklı kabuklar oluşur.Demir doğada bulunan en kararlı elementtir neredeyse yıldızın çekirdeğindeki 5 milyar sıcaklık bile demirin yanmasını sağlayamaz ve sonunda demir parçalanarak helyum atomlarına dönüşür
Dolayısıyla, basınç kuvveti üzerindeki maddenin ağırlığını taşıyamaz.Yıldızın tüm maddesi çekirdeğe düşerek bir süpernova patlaması meydana getirir.Süpernova patlamasıyla bir anda uzaya muazzam enerji salınır.Büyük kütleli yıldızların oluşturduğu bu patlamalara II .TÜR süpernova patlaması denir. Bu patlamayla yıldız kütlesinin nerdeyse tamamı uzaya atılır; geriye birkaç kilometre yarıçaplı bir küreye sıkıştırılmış tümüyle nötronlardan oluşan bir madde kalır.Bunlara nötron yıldızları diyoruz.
I.TÜR SÜPERNOVA PATLAMALARI: Yakın bir eş yıldıza sahip olan beyaz cüceler bazen eş yıldızlarından kütle alarak kararsız duruma geçerler.Daha sonra da çökerek önce merkezlerinde demir çekirdek oluştururlar.Merkezlerindeki korkunç basınç altında demir çekirdekler parçalanırlar ansızın çok büyük bir enerji salınır.Tüm yıldız süpernova olarak patlar.Genellikle küçük kütleli yıldızların ölümü sırasında ortaya çıkan bu tür süpernovalara I .TÜR süpernovalar adı verilir.
Yıldızların Ölümü
Yıldız Kütlesi
Çökme Biçimi
Yarıçapın Büyüklüğü (km)
Yoğunluk (g/cm3)
Son Ürün
Myıldız < 1 Mgüneş
Yavaş çekimsel çökme
---
---
Kahverengi veya Siyah Cüce
1 Mgüneş ile ~5 Mgüneş arası
Yavaş çekirdek çökmesi
7000
107
Beyaz Cüce
~5 Mgüneş ile 15 Mgüneş arası
Hızlı çekirdek çökmesi
20
3 x 1014
Nötron Yıldızı
Mgüneş > 15 Mgüneş
Çok hızlı çekirdek çökme
4
1016
Kara Delik
II. TÜR SÜPERNOVA PATLAMALARI: Kütleleri 8 Güneş kütlesinden daha büyük olan yıldızlara büyük kütleli yıldızlar denir.Bu yıldızların evrimleri çok hızlıdır.Yıldızın çekirdeğindeki madde sonunda tamamen demire dönüşür.Bu yıldızlarda merkezden yüzeye doğru farklı kabuklar oluşur.Demir doğada bulunan en kararlı elementtir neredeyse yıldızın çekirdeğindeki 5 milyar sıcaklık bile demirin yanmasını sağlayamaz ve sonunda demir parçalanarak helyum atomlarına dönüşür
Dolayısıyla, basınç kuvveti üzerindeki maddenin ağırlığını taşıyamaz.Yıldızın tüm maddesi çekirdeğe düşerek bir süpernova patlaması meydana getirir.Süpernova patlamasıyla bir anda uzaya muazzam enerji salınır.Büyük kütleli yıldızların oluşturduğu bu patlamalara II .TÜR süpernova patlaması denir. Bu patlamayla yıldız kütlesinin nerdeyse tamamı uzaya atılır; geriye birkaç kilometre yarıçaplı bir küreye sıkıştırılmış tümüyle nötronlardan oluşan bir madde kalır.Bunlara nötron yıldızları diyoruz.
I.TÜR SÜPERNOVA PATLAMALARI: Yakın bir eş yıldıza sahip olan beyaz cüceler bazen eş yıldızlarından kütle alarak kararsız duruma geçerler.Daha sonra da çökerek önce merkezlerinde demir çekirdek oluştururlar.Merkezlerindeki korkunç basınç altında demir çekirdekler parçalanırlar ansızın çok büyük bir enerji salınır.Tüm yıldız süpernova olarak patlar.Genellikle küçük kütleli yıldızların ölümü sırasında ortaya çıkan bu tür süpernovalara I .TÜR süpernovalar adı verilir.
